De Iron Bridge is een fenomeen in haar omgeving en ver daar buiten. In Coalbrookdale, het Engelse plaatsje waar voor het eerst ijzererts gesmolten werd bijvoorbeeld. Hier, in het inmiddels tot Unesco-erfgoed erkende Shropshire valley, werd driehonderd jaar geleden de Industriële Revolutie geboren. In de historische gieterijen werden ‘cokeskolen’ uit de nabijgelegen mijnen als brandstof gebruikt door werklieden die in een van de vele arbeiderswoningen in de omgeving woonden. Er is door de jaren heen weinig veranderd. ‘Broers en neven, vaders en hun zonen. Er lopen hier veel familieleden rond.’ In de fabriek waar de ovens van Aga gefabriceerd worden, lijkt de tijd te hebben stilgestaan. Grote mannen met beschermende kleding, zwart van het roet, werken geroutineerd aan hun deel van het proces, terwijl ondefinieerbare schelle geluiden uit de fabriek het Robin Cooper, Retail Process Manager bij Aga, moeilijk maken zich verstaanbaar te maken. De opgewekte Brit laat zich, net als zijn bezoek gehuld in beschermende grote blauwe overall, niet kennen en doet uitgebreid verslag voorzien van een humoristische kwinkslag die je alleen van een Engelsman mag verwachten. ‘Het gehele productieproces rondom van de Aga-ovens vindt in dit gebied plaats. We nemen eerst een kijkje in de gieterij.’ Nog buiten op het erf passeren we een grote hoop schroot. ‘Oude Aga’s worden voor negentig procent gerecycled. Het gietijzer smelten we zelf opnieuw om, en onderdelen als elektrische snoeren verkopen we door aan andere bedrijven. Deze ingrediënten worden getransformeerd in allemaal verschillende soorten producten.’

Time for earplugs

We vervolgen onze weg, passeren een hoge berg kolen klaar om verwerkt te worden. Ruwe geluiden vinden hun weg naar buiten. De gieterij lonkt. ‘Time for earplugs!’ De hitte binnen staat in schril contrast met de soms strenge winters in het gebied. Gloeiendheet gesteente wordt juist in een gietvorm van zand gestort, terwijl alarmbellen rinkelen. Rondom liggen gietijzeren onderdelen in ellenhoge stellages geordend opgestapeld. Voorzichtig aan zijn de vormen van de bekende ovendeuren te herkennen. Maar ook andere onderdelen, zoals compartimenten en roosters. Eenmaal uit het geweld van de gieterij steekt Cooper van wal met een geanimeerde schets rondom de historie van het iconische merk. ‘In 1929 werden de Aga-ovens voor het eerst in Groot Brittannië geïntroduceerd. De ontwerper, Dr Gustaf Dalén - een Zweedse ondernemer en Nobelprijs winnaar in de natuurkunde –  had zeven jaar eerder niet kunnen vermoeden hoe succesvol zijn oven zou zijn. Om zijn vrouw in haar huishoudelijke taken te ontlasten en zichzelf een zekere mate van onafhankelijkheid te bieden, nadat hij zijn zicht had verloren tijdens een ongeluk, ontwierp hij een innovatieve gietijzeren oven, waarbij een kleine, centraal geplaatste warmtebron verschillende niveaus automatisch verwarmde. Daarbij gebruikmakend van het principe van warmteopslag.’ Bijna een decennium later blijkt deze techniek nog steeds actueel. Mick Donker, importeur van Aga in Nederland, vult aan: ‘Een Aga-oven laat je aanstaan, waardoor hij elk moment van de dag te gebruiken is en bovendien veel warmte afgeeft. Veel mensen kennen Aga van huis uit. De gemoedelijke warmte die de oven uitstraalt - vroeger ideaal voor landelijk gelegen boerderijen - maar ook de kleurrijke deurtjes van emaillen.’ Bovendien dien je met deze ‘andere’ manier van koken om te kunnen gaan, de verschillende compartimenten hebben verschillende temperaturen. ‘Een Aga moet bij je huis en levensstijl passen. Het is een way of living.’

Geuren en kleuren

Na vijf minuten rijden bereiken we het Aga-productiecentrum. De fabriek oogt fris en licht, in tegenstelling tot de ruwe gieterij van even eerder. Een machine blaast rose-coloured nevel over netjes uitgelegde deurtjes, gedroogde onderdelen worden op kleur gerangschikt. Hier wordt behandeld, bespoten, gecontroleerd en samengevoegd. Langzaamaan begint het eindproduct vorm te krijgen. Klaar om ergens ter wereld geuren en kleuren in een keuken te brengen.

Over Aga


Aga-fornuizen maken gebruik van stralingswarmte, die vanuit een kleine bron naar verschillende gietijzeren ovencomponenten en kookplaten worden geleid. Sinds zijn introductie in Groot Brittannië begin twintigste eeuw doorliep het merk een revolutionaire carrière: elke zichzelf respecterende huisvrouw wilde een echte Aga in haar keuken. De designklassieker is qua uiterlijk weinig veranderd, handgemaakt en gaat een leven lang mee. De nieuwste modellen zijn overal ter wereld verkrijgbaar en zelfs met een iPhone te bedienen.